zorgaanbieders
Zorgaanbieders
Zoek en vind uw zorgaanbieder bij u in de buurt of in een bepaalde regio
Informatie over Pantserhart

Inhoud

Pantserhart is een andere benaming voor Pericarditus. Het is een ontsteking van het hartzakje. De aandoening kan zowel chronisch (chronische pericarditis) als acuut (acute pericarditis) voorkomen.

Het pericard of hartzakje is een stevig dubbel vlies rondom het hart. De binnenste laag is vergroeid met de hartspier. Tussen de twee lagen zit een kleine hoeveelheid vocht, waardoor de lagen gemakkelijk langs elkaar glijden. Het hartzakje beschermt het hart tegen infecties en overbelasting. Pericarditis is een ontsteking van het hartzakje.

Oorzaken

De oorzaken zijn:

  • virusinfectie, bijvoorbeeld na griep of verkoudheid (meest voorkomende oorzaak)
  • open hartoperatie
  • hartinfarct
  • bacteriële infectie (komt zelden voor)
  • andere ziekten (zoals bijvoorbeeld een auto-immuun ziekte als SLE of reumatoïde artritis.

Symptomen

De klachten van een hartinfarct lijken op die van een pantserhart. Bij een pantserhart verergeren de klachten bij hoesten, diep ademhalen en bij het veranderen van de houding. Door te luisteren met een stethoscoop en met behulp van een röntgenfoto en/of echocardiogram stelt de arts de diagnose.

Bij acute pericarditis kunnen de volgende klachten voorkomen:

  • felle pijn in de borststreek (veelal uitstralend naar de nek)
  • in het begin koorts of een grieperig gevoel
  • onbestemd gevoel van angst
  • kortademig of benauwd

.
Het pericard bevat veel zenuwen. Door de wrijving tussen de vliezen van het ontstoken hartzakje ontstaat een heftige pijn. De pijn neemt toe bij bewegen, inademen of plat liggen.

De klachten bij chronische pericarditis zijn:

  • kortademigheid
  • hoesten
  • lage bloeddruk
  • vermoeidheid
  • vochtophoping in de buik en benen (vnl. enkels)

.
Chronische pericarditis is meestal niet pijnlijk.

Met een stethoscoop kan de arts een schurend geluid horen. De ontstoken vliezen wrijven langs elkaar. Dit heet pericardwrijven. Op een ECG kunnen karakteristieke afwijkingen gezien worden (ST-elevatie, PR-depressie, maar geen Q-waves) en soms is op een röntgenfoto een vergroting van het hart zichtbaar. Bij echografisch onderzoek van het hart wordt vaak vocht in het hartzakje gezien. Een gevreesde complicatie is dat er door de ontsteking zoveel vocht in het hartzakje komt dat het hart zich bij het ontspannen niet meer met bloed kan vullen: de harttamponade. Dit kan levensbedreigend zijn. In sommige gevallen kan het pericard door de ontsteking als het ware krimpen, wat eveneens de pompwerking belemmert. Men spreekt dan over een pericarditis constrictiva.

Behandeling

De behandeling van Pantserhart hangt af van de oorzaak. De behandelmogelijkheden zijn:

  • pijnstillers
  • ontstekingsremmende medicijnen
  • antibiotica bij een bacteriële infectie
  • punctie om het teveel aan vocht weg te zuigen
  • operatie om een deel van het pericard te verwijderen
  • voldoende rust nemen en inspanning vermijden.

Bij een virusinfectie is behandeling niet nodig. Het lichaam bestrijdt het virus zelf. Dit kan enkele weken duren.